- કશ્યપભાઈ તેમના જયશ્રી ઉપવાન નામના ખેતરમાં વિવિધ પ્રકારના શાકભાજી, ફળો, મસાલા અને અન્ય પાકોનું ઉત્પાદન કરી વાર્ષિક ૧૫ લાખ રૂપિયાની આવક મેળવે છે

વડોદરા જિલ્લાના સાવલી તાલુકાના વાસણપુરા ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત કશ્યપભાઈ હરિશ્ચંદ્ર રાય છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોથી ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક  ખેતી તરફ વાળવા માટે એક અભિયાન ચલાવી રહ્યા છે. વર્ષ ૨૦૧૯થી ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી સાથે જોડાયેલા કશ્યપભાઈ આજે પ્રમાણિત ટ્રેનર બની ચૂક્યા છે અને હાલોલ સ્થિત ગુજરાત પ્રાકૃતિક ખેતી વિજ્ઞાન યુનિવર્સિટી હેઠળ તેમની આઠ એકર જમીનને જિલ્લા તાલીમ કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવી રહ્યા છે.

કશ્યપભાઈ તેમના જયશ્રી ઉપવાન નામના ખેતરમાં સુભાષ પાલેકર પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવી વિવિધ પ્રકારના શાકભાજી, ફળો, મસાલા અને અન્ય પાકોનું ઉત્પાદન કરે છે. પ્રાકૃતિક  પદ્ધતિથી બમ્પર ઉત્પાદન મેળવી તેઓ વાર્ષિક અંદાજે ૧૫ લાખ રૂપિયાની આવક મેળવી રહ્યા છે, જે અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ બની છે. તેઓ કાળી માટીની જમીન પર પંચસ્તરિયા અને એગ્રો ફોરેસ્ટ્રી પદ્ધતિથી ખેતી કરે છે. તેમના ખેતરમાં સાગના અંદાજે ૫૦૦ વૃક્ષો છે અને તેની વચ્ચે હળદર, આદુ, સુરણ, ગુલાબી બટાકા, કપાસ, અરહર, અજવાઇન અને જુવારી જેવા પાક ઉગાડવામાં આવે છે. પંચસ્તરિયા મોડેલ અંતર્ગત તેઓ કપાસ સાથે સાતથી વધુ જાતના કેરી, સ્થાનિક ફળોની જાતો, જામફળ, લીંબુ, નારંગી, મોસંબી, સીતાફળ, દ્રાક્ષની ત્રણ જાતો, કેળા, પપૈયા, અનાનસ, દાડમ, શેરડી તેમજ તમામ પ્રકારના મસાલા ઉગાડે છે. આ સાથે  લિચી, ચેરી, વોટર એપલ, સ્ટાર ફ્રૂટ, અવાકાડો, મોરિંગા, નારિયેળ, કડવી લીમડા, લેમન ગ્રાસ, સફરજન, કદંબ જેવા દુર્લભ અને મૂલ્યવર્ધક પાકો પણ તેમના ખેતરમાં જોવા મળે છે. ઉત્પાદનની દ્રષ્ટિએ તેઓ શાકભાજીમાંથી અંદાજે દોઢ લાખ રૂપિયા અને કપાસ, હળદર, અરહર, સોયાબીન, ઘઉં તથા મસાલા જેવા પાકોમાંથી ૧૨થી ૧૪ લાખ રૂપિયાની આવક મેળવી રહ્યા છે. એગ્રો ફોરેસ્ટ્રી દ્વારા લાંબા ગાળે ૧૦ વર્ષ પછી આશરે ૧૦ લાખ રૂપિયાની વધારાની આવક થવાની આશા તેઓ વ્યક્ત કરે છે.

કશ્યપભાઈ આત્મા પ્રોજેક્ટના સભ્ય છે અને પંચસ્તરિયા મોડેલ તેમજ ગાય આધારિત ખેતી માટે સરકારની વિવિધ યોજનાઓનો લાભ લઈ રહ્યા છે. તેઓને FPO હેઠળ BRC પ્લાન્ટ માટે રૂ. ૧.૨૦ લાખની સહાય પણ મળી છે.પ્રમાણિત ટ્રેનર તરીકે તેઓ ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના લાભો અને તેની દીર્ઘકાલીન અસર વિશે તાલીમ આપી રહ્યા છે. તેમનું જયશ્રી ઉપવાન ફાર્મ હાલોલ ખાતે ગુજરાત પ્રાકૃતિક ખેતી વિજ્ઞાન યુનિવર્સિટી દ્વારા જિલ્લા તાલીમ કેન્દ્ર તરીકે નોંધાયેલું છે. અત્યાર સુધીમાં ૨૦૦૦થી વધુ ખેડૂતો તેમના ખેતરની મુલાકાત લઈ કુદરતી ખેતી અંગે પ્રત્યક્ષ જ્ઞાન મેળવી ચૂક્યા છે.

કશ્યપભાઈ જણાવે છે કે, મારો હેતુ વધુમાં વધુ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતીથી દૂર કરી પ્રાકૃતિક  ખેતી તરફ પ્રેરિત કરવાનો છે, જેથી ખેડૂતોની આવક વધે અને સમાજને સ્વસ્થ ભવિષ્ય મળી શકે.